Ideja kosmopolitizma u turskoj postmodernističkoj književnosti
DOI:
https://doi.org/10.18485/analiff.2026.38.1.15Keywords:
Orhan Pamuk, Elif Šafak, Burhan Sonmez, Edže Temelkuran, turska književnost, postmodernizam, kosmopolitizam, multikulturalnost, postnacionalizamAbstract
Kosmopolitizam se u savremenoj turskoj književnosti najčešće prepoznaje kao težnja ka demokratskom društvu zasnovanom na univerzalnim vrednostima i multikulturalnosti. Međutim, ograničena pažnja posvećena je specifičnom konceptu „kosmopolitskog patriotizma”, koji je britansko-američki teoretičar Kvame Entoni Apija definisao kao privrženost sopstvenoj tradiciji sa željom za stvaranjem heterogene zajednice, te je primarni cilj ovog rada prepoznavanje navedenog koncepta u pojedinim romanima istaknutih turskih postmodernista. Naime, Orhan Pamuk, Elif Šafak, Burhan Sonmez i Edže Temelkuran, čiji su romani predmet analize za potrebe ovog rada, imaju kao zajedničku karakteristiku vezu sa Zapadom i liberalnu levičarsku političku orijentaciju, pri čemu su istovremeno duboko posvećeni i očuvanju sopstvene tradicije i identiteta. Pomenuti turski pisci često posežu za smeštanjem radnje u istorijski kontekst, bilo predstavljajući nekadašnju osmansku prestonicu Istanbul kao simbol multikulturalnosti i mirne koegzistencije različitih etničkih i religijskih grupa, bilo baveći se tabu temama iz turske istorije, poput stradanja i položaja manjinskih naroda. Sve navedeno njihovim delima daje političku dimenziju, što je u skladu sa stavom Linde Hačion da su se postmoderne metafikcije usmerile i na istoriografske i fikcionalne opise prošlosti da bi proučavale ideološka upisivanja razlike društvene nejednakosti. Takođe, u skladu sa shvatanjem Hačionove da u postmodernizmu rasa, pol, etnička pripadnost i seksualna sklonost postaju deo političkog polja, budući da postmodernisti izazivaju raznovrsne manifestacije centralizujućeg i centralizovanog autoriteta, dela koja su predmet našeg rada možemo shvatiti i kao postnacionalistička, odnosno kao kritiku nacionalizma, ideologije koja je u Turskoj kulminirala osnivanjem Republike 1923. godine i koja je podrazumevala da svi narodi na teritoriji Turske pripadaju jednoj, turskoj naciji, dok status nacionalnih manjina uopšte nije razmatran. Stoga, turski postmodernisti koji su predmet našeg rada, preispitujući istoriju u svojim delima, proklamuju jedinstvo različitih i mnoštvo jedinstvenih kultura.
Downloads
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors are confirming that they are the authors of the submitting article, which will be published (print and online) in the journal Anali filološkog fakulteta by the Faculty of Philology, University of Belgrade (Faculty of Philology, Studentski trg 3, 11000 Belgrade, Serbia). Author’s name will be evident in the printed article in the journal. All decisions regarding layout and distribution of the work are in hands of the publisher.
- Authors guarantee that the work is their own original creation and does not infringe any statutory or common-law copyright or any proprietary right of any third party. In case of claims by third parties, authors commit their self to defend the interests of the publisher, and shall cover any potential costs.
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.
