Kolridž, Derida i biografija koja se ne vraća
DOI:
https://doi.org/10.18485/analiff.2026.38.1.10Keywords:
Kolridž, Biographia Literaria, Derida, Niče, biografija, autobiografija, uobrazilja, maštaAbstract
Kolridžova Biographia Literaria temeljno je delo engleskog i evropskog romantizma čiji se uticaj najsnažnije manifestovao na polju književne teorije i kritike. Fragmentarnost i heterogenost Kolridžove knjige u mnogo čemu nagoveštavaju tendencije poststrukturalizma i dekonstrukcije. Otuda se potrebnim učinilo poređenje Deridinog i Kolridžovog poimanja (auto)biografije, s obzirom na to da ona za oba mislioca predstavlja koncept od presudnog značaja. Takvo je poređenje plodonosno naročito na srpskom jezičkom području, gde ni sameravanja nasleđa romantizma i dekonstrukcije, a ni proučavanja Kolridžovog dela uopšte, nisu dovoljno zastupljena. Cilj rada je da pokaže na koji je način moguće pomiriti Kolridžovo shvatanje pesničke imaginacije (primarne i sekundarne) sa raznolikošću dela Biographia Literaria. Projektovano jedinstvo navelo nas je na pitanje: da li je autobiografija u Kolridžovom slučaju uopšte moguća? Uz pomoć Deridine teorije autobiografije (Otobiographies) i čitanja Ničeovog dela Ecce Homo, došli smo do zaključka da se Ničeov i Kolridžov projekat fundamentalno razlikuju. Dok se kod Ničea (u Deridinoj interpretaciji) autobiografija poima kao cirkularni proces umiranja i rađanja kroz koji subjekat sebi priča svoj život, kod Kolridža upravo takva cirkularnost nedostaje. Subjekat se prepušta beskonačnom i idealnom, bez mogućnosti da se vrati sebi i konstituiše se. Pokazalo se da u naslovu Biographia Literaria, prefiks „auto-” s razlogom nedostaje. Kolridžovo delo ne samo da odstupa od suštine autobiografije kako je shvata Derida, već i teorija imaginacije, u njemu izložena, završava u radikalnoj aporiji. Obično se neskladan odnos između sekundarne imaginacije i heterogenosti Biographia Literaria posmatra kao težišni problem Kolridžovog dela. U ovom radu pokazali smo, međutim, da ni odnos između primarne i sekundarne imaginacije (osvetljen Deridinom teorijom autobiografije) nije ništa manje neskladan. Pomeranje težišta sa problema koherentnosti dela na problem odnosa između primarne i sekundarne imaginacije smatramo glavnim doprinosom ovoga rada.
Downloads
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors are confirming that they are the authors of the submitting article, which will be published (print and online) in the journal Anali filološkog fakulteta by the Faculty of Philology, University of Belgrade (Faculty of Philology, Studentski trg 3, 11000 Belgrade, Serbia). Author’s name will be evident in the printed article in the journal. All decisions regarding layout and distribution of the work are in hands of the publisher.
- Authors guarantee that the work is their own original creation and does not infringe any statutory or common-law copyright or any proprietary right of any third party. In case of claims by third parties, authors commit their self to defend the interests of the publisher, and shall cover any potential costs.
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.
